Voor ieder mens komt het moment dat hij gaat sterven. Soms plotseling, onverwacht, bijvoorbeeld bij een ongeluk, of door een hartinfarct. Maar vaak is het sterven een heel proces en maken mensen veel mee – zowel degene die sterft als de naasten. Het is goed om stil te staan bij de diep menselijke processen die horen bij overlijden. Er is zelfs een gezegde voor: Memento Mori: besef dat je zult sterven. Lees hier het hele artikel.
“Gezondheid, ziekte en antroposofie”door Huib de Ruiter
Huib de Ruiter was 37 jaar werkzaam als antroposofisch huisarts in Leiden. Deze uitgave is een verzameling van de artikelen die hij in die jaren voor zijn patiënten schreef. De artikelen zijn in hoofdthema’s geordend en geven een breed en levendig beeld van de antroposofische kijk op de mens (mensbeeld) en op ziekte en gezondheid. Artikelen over o.m. de werking van de organen; over een aantal veel voorkomende ziekten en aandoeningen; over de zeven metalen en een aantal planten en mineralen en hun toepassing in de antroposofische geneeskunde. – Deze uitgave vormt een inspirerende toegang tot een vruchtbare manier van omgaan met vragen van ziekte en gezondheid, ook in praktisch opzicht.
Het boek bestaat uit zes delen:
– antroposofie en geneeskunde
– organen
– ziekten, aandoeningen, keuzes
– metalen
– mineralen
– planten.
Naast antroposofische gezichtspunten en achtergronden komen ook ziektebeelden aan de orde, evenals therapieën en medicijnen. Een register maakt het boek nog beter toegankelijk.
(paperback, 319p, met register)
Nearchus | Winde, 2023
Een aanrader dit boek!
Huib de Ruiter schrijft ook al jarenlang prachtige artikelen voor de Ita, zie ook hieronder.
Zorgverzekeringen en vergoedingen antroposofische geneeskunde en lidmaatschap patiëntenverenigingen
Welke zorgverzekering vergoedt antroposofisch geneeskundige behandelingen en medicijnen? Antroposana noemt geen zorgverzekeraar die antroposofische zorg als beste in de dekking heeft opgenomen omdat elke situatie uniek is. Wij adviseren, om voor je eigen situatie, de verschillende zorgpolissen met antroposofische zorg in de dekking te vergelijken. Je kunt dit doen via https://www.zorgwijzer.nl/vergoeding/antroposofische-geneeskunde
Aanvullende verzekeringen die specifiek euritmietherapie vergoeden vind je hier: https://www.zorgwijzer.nl/vergoeding/euritmietherapie
En voor vergoeding van lidmaatschap patiëntenverenigingen zoals Antroposana (Antroposana is aangesloten bij de Patiëntenfederatie Nederland): https://www.zorgwijzer.nl/vergoeding/patientenverenigingen
Afscheid na ruim 10 jaar…..
Na ruim 10 jaar mij voor De Keerkring te hebben ingezet neem ik per 1 januari 2024 afscheid als bestuurslid.
In de Keerkringkrant van september 2013 stelde ik mij voor. En ik schreef dat door het bijwonen van bestuursvergaderingen van De Keerkring en de ledenraad van Antroposana mijn enthousiasme toenam om de krachten te bundelen en ons sterk te maken dat de antroposofische gezondheidszorg, die zoveel meerwaarde heeft, ook in de toekomst bereikbaar blijft.
Wij zijn in Haarlem echt gezegend met een prachtig Therapeuticum met wel vier huisartspraktijken en vele therapeuten en verpleegkundigen! Heel veel steden hebben helaas geen antroposofische huisartspraktijk meer…..
Deze jaren hebben mij veel gebracht, mooie ontmoetingen, fijne samenwerkingen en leerzame momenten. Ik heb kennis opgedaan van de antroposofische geneeskunde en door de functie van secretaris ben ik inmiddels ook digitaal iets vaardiger geworden.
Een tijd met een veelheid aan activiteiten, zoals deelnemen aan Ledenraadvergaderingen van Antroposana, uitwisselingen met andere afdelingen, overleg met de Werkgemeenschap van het Therapeuticum, het (mede)organiseren van lezingen, het initiëren van het Benefietconcert t.b.v. tochtsluisdeur en het maken van mooie interviews. En een cadeau voor het Therapeuticum bedenken, de viltpanelen in de wachtkamer, waar je zelf aan mee kan werken, is natuurlijk helemaal super!
Een boeiende tijd, zeker ook in aanloop naar het nieuwe Van Dam Huis, de presentaties van de tekeningen van het nieuwe gebouw, het brainstormen over de naam. We werden ook uitgenodigd om deel te nemen aan commissies, een fijne betrokkenheid. Vanuit de Keerkring maakten wij een document met aanbevelingen voor een integrale toegankelijkheid van het Van Dam Huis, daar kwam mijn achtergrond als ergotherapeut ook nog mooi van pas.
Op een gegeven moment nam ik de redactie van de Keerkringkrant, de digitale nieuwsbrief en het beheer van de website op me. Ik vind het belangrijk dat onze leden goed geïnformeerd worden.
Het schrijven gaat me trouwens niet heel soepeltjes af, het is echt een ‘proeven’ en ‘wegen’ of dat wat ik schrijf kloppend voor mij voelt. Met veel plezier maakte ik in 2017 een speciale uitgave over de nieuwbouw van het Van Dam Huis zodat leden een beter beeld kregen hoe het nieuwe Antroposofisch Centrum Haarlem er uit kwam te zien en liet ik de toekomstige ‘bewoners’ aan het woord hoe zijzelf dit voor zich zagen. Later, bij het verschijnen van de nieuwsbrief van het Van Dam Huis in april 2020, bleef ik de kopij voor De Keerkring verzorgen en maakte ik een papieren uitgave voor de wachtkamers en voor leden zonder mail.
Dankbaar voor de mogelijkheid die mij geboden werd om deze ervaringen mee te maken, het was een rijke tijd. En nu is het tijd voor mij om mijn aandacht en energie meer aan andere zaken, zoals vilten, te besteden.
Ik hoop van harte dat De Keerkring, in welke vorm dan ook, voort blijft bestaan, dat met enthousiasme de meerwaarde en kennis van de antroposofische geneeskunde voor allen, die kiezen voor deze geneeskunde, gevoed en gedeeld wordt.
Met dank aan alle mensen met wie ik mocht samenwerken en aan alle mensen in ons mooie Therapeuticum die ons deze antroposofische zorg geven!
Tot ziens, in het Van Dam Huis, op een ledenavond van De Keerkring, of elders….
Hartelijke groet,
Hilda Rijkmans
December-update Solidariteitsfonds
De ANBI-status is nu écht aanstaande. Verwacht wordt dat rond 20 december het Solidariteitsfonds een ANBI-status heeft. Van harte uitgenodigd om dit jaar nog aan het Solidariteitsfonds te schenken! Wil je zeker weten dat de ANBI-status helemaal rond is, opdat je gift voor de belasting aftrekbaar is, neem dan contact op met de voorzitter van het Solidariteitsfonds Roline van Pelser (mail: solidariteitsfondshaarlem@gmail.com of 06-41515907).
Buitengewone Ledenvergadering De Keerkring op 2 en 7 november 2023 – statutenwijziging en het voortbestaan van De Keerkring
De eerste ledenvergadering was op 2 november. Helaas was dit de dag dat de storm Ciarán over ons land trok. Er waren dan ook maar twee bestuursleden en één lid aanwezig.
Gelukkig was er al rekening mee gehouden dat er op de eerste ledenvergadering niet genoeg leden aanwezig zouden zijn voor de stemming van de statutenwijziging (waarvoor minimaal een tiende van de 472 leden vereist was) en was al een tweede ledenvergadering gepland voor 7 november. Op deze avond waren 11 leden en 3 bestuursleden aanwezig en 6 leden hadden zich afgemeld. Voor deze tweede vergadering is het niet nodig dat er minimaal een tiende van onze leden aanwezig zijn, maar dat tenminste 2/3 van het aantal aanwezige leden moet akkoord gaat met de statutenwijziging.
Na een mondelinge toelichting en het beantwoordden van vragen, zijn de voorgestelde statutenwijzigingen unaniem aangenomen.
Er was deze avond echter nog een tweede, veel belangrijker agendapunt, namelijk het voortbestaan van De Keerkring.
De Keerkring, opgericht in 1976, is sinds 1 januari 2005 aangesloten bij de landelijke vereniging Antroposana (aan hen betaal je de contributie). Antroposana zet zich in voor de belangen van de antroposofische zorg in Nederland en Europa, de zichtbaarheid en erkenning van de integratieve gezondheidszorg en het gebruik en de toegankelijkheid van antroposofische geneesmiddelen.
De Keerkring is nog de enige afdeling met een rechtspersoonlijkheid (vereniging) en dus een bestuur. Als lokale vereniging richten wij ons op het vergroten van de (antroposofische) kennis van onze leden over gezondheid, ziekte en het zelfgenezend vermogen. Wij doen dit door het organiseren van lezingen, workshops en informatie in de nieuwsbrief van het Van Dam Huis.
Het bestuur is echter al geruime tijd op zoek naar een penningmeester.
Per 1 januari 2024 legt onze secretaris, na een periode van ruim 10 jaar, ook haar functie neer (statutair mag een functie maar 3 x 3 jaar worden vervuld). Zij schrijft ook de kopij voor de Keerkring voor de nieuwsbrief van het Van Dam Huis. Dan blijven er nog twee bestuursleden over, waarvan één bestuurslid vanwege gezondheidsproblemen binnenkort genoodzaakt is ook haar bestuurslidmaatschap te beëindigen.
Na herhaalde oproepen in nieuwsbrieven, uitnodigingen voor ALV, op bijeenkomsten e.d. voor bestuursleden of mensen die op een andere manier zich willen inzetten voor De Keerkring, zijn er geen mensen die zich hiervoor aanmelden. Het bestuur vraagt zich dan ook af óf er nog wel behoefte is aan een zelfstandige lokale vereniging.
Het bestuur van De Keerkring kent, na het afscheid van de voorzitter tien jaar geleden, een gedeeld voorzitterschap. Wij zouden ook heel graag zien dat er leden komen die zich inzetten voor het organiseren van bijvoorbeeld lezingen, nu is het bestuur een meewerkend bestuur.
Door de aanwezige leden wordt geruime tijd hardop gedacht over oorzaken en eventuele oplossingen. Er wordt erkend dat het momenteel erg moeilijk is om mensen te vinden voor bestuursfuncties. Er wordt gesuggereerd om de verenigingsstructuur los te laten en met lossere structuren te werken, zoals een afdeling van Antroposana zonder rechtspersoonlijkheid te worden of werkgroepen die zichzelf organiseren.
Aan de andere kant is er ook de angst dat als De Keerkring er niet meer is, er lokaal niets meer wordt georganiseerd. Een aanwezige huisarts (ook lid) geeft aan dat De Keerkring als omhullend en ondersteunend wordt ervaren. De lezingen en workshops worden goed bezocht. En afhankelijk van het onderwerp komen er mensen van verschillende leeftijdsgroepen.
De naam ‘patiëntenvereniging’ wordt besproken, is die naam uitnodigend? Of is bijvoorbeeld ‘gezondheidsvereniging’ een veel passender naam- om daarmee het accent op gezondheid te richten?
Na een vruchtbare uitwisseling is het volgende besloten:
– Er wordt nog eenmaal geprobeerd om bestuursleden te vinden door mensen persoonlijk te benaderen. Dus als jij iemand kent die mogelijk interesse heeft in of geschikt is voor een bestuursfunctie van De Keerkring en alleen een zetje in de rug nodig heeft- moedig dan diegene aan om de stap te zetten! Of mogelijk ben jijzelf diegene?! Het zijn geen moeilijke en ingewikkelde functies en de tijdsbesteding is gemiddeld zo’n 3 à 4 uur per maand. Voor de secretaris is dit een paar uur meer (afhankelijk van invulling functie).
-Een nieuw bestuur kan geheel fris zich beraden over de vorm, de naam en de werkwijze- met het vastleggen van de statutenwijziging door de notaris wordt dan ook nog even gewacht (wordt er voor een andere naam dan ‘patiëntenvereniging’ gekozen dan kan dat gelijk worden meegenomen).
-Naast het vervullen van een bestuursfunctie zijn er meerdere interessante mogelijkheden om een bijdrage te leveren zoals het (mede)organiseren van lezingen/workshops, het schrijven voor de nieuwsbrief, het omzetten van de digitale- naar een papieren nieuwsbrief.
-In het voorjaar van 2024 is er weer een Ledenvergadering, dan wordt de situatie opnieuw bekeken. Wij hopen op enthousiaste bestuurskandidaten, anders zal er niets anders op zitten dan dat De Keerkring als zelfstandige vereniging helaas opgeheven wordt. Maar ook “Wij gaan ervoor!” klonk het op de avond.
Ita- Antroposana
Uit de laatste Ita (september j.l.) met het thema ‘sterven’:
‘Hoewel de meeste mensen niet graag denken aan de dood zijn er de laatste decennia veel meer inzichten ontstaan – en daarmee ook de wil en creativiteit – om bewuster vorm te geven aan het sterfproces en aan afscheid nemen van het leven.

De antroposofie voegt hier nog een bijzondere extra dimensie aan toe. Steiner stelde dat vanaf ons prilste levensbegin ook stervenskracht een wezenlijke rol speelt in ons leven. Ze maken ons bewuster van onze verbinding met wat niet vergankelijk is. Ze stemmen ons af op de spirituele dimensie van ons menszijn. Rudolf Steiner zei het zo: “De mens draagt voortdurend de krachten in zich die hem ook tot sterven brengen, en hij zou zichzelf niet zijn als hij niet de krachten van het sterven in zich droeg.”’
Geen leven zonder sterven
tekst Bart Vanmechelen | illustratie Esther Sepers
Verder lezen? Dat kan hier
.
.
Edmond Schoorel, antroposofisch kinderarts, gaf een uitermate boeiende lezing ‘Slapen- het belang van de nacht’.

Vóór de pauze heeft Edmond Schoorel o.a. uitgelegd hoe het werkt met de ritmes in het leven en in het bijzonder van de slaap, welke gevolgen slaaptekort heeft, de betekenis van slaap (non- REM- en REM-slaap) voor je gezondheid, de slaapfases en de reis door de nacht waarin je je in de geestelijke wereld begeeft.
Na de pauze was er ruim gelegenheid tot het stellen van vragen en waar een levendige uitwisseling plaatsvond- eigenlijk was het véél te kort en konden we i.p.v. om 22 uur af te sluiten nog bij wijze van spreken dagen doorgaan.
Voor wie de lezing heeft gemist- Edmond Schoorel heeft een boek geschreven ‘Slaappatronen- De ontwikkeling van gezonde slaap bij kinderen en wat kun je doen als het niet vanzelf gaat’ Een boek met veel achtergrondinformatie, óók voor volwassenen interessant. We verkopen het boek in ’t Winkeltje, en is ook te leen in onze bibliotheek.
Brochures m.b.t. slapen
Er zijn ook een drietal brochures in de reeks Gezichtspunten m.b.t. slapen (te koop in ’t Winkeltje)
62. Slaap, slapen en slaapproblemen bij jonge kinderen- Loïs Eijgenraam
Het is bekend dat een klein kindje veel moet slapen. Dat is belangrijk voor de groei en ontwikkeling. Dat blijkt echter toch niet zo eenvoudig te zijn. Slapen en slaapproblemen bij jonge kinderen bezorgen vele ouders slapeloze nachten.
In de kinderopvang blijken steeds meer kinderen te komen die niet meer op eigen kracht in slaap vallen maar waar altijd een volwassene naast het bed moet zitten om het kind gerust te stellen dat het veilig is en zich over kan geven aan de slaap. In deze brochure gaan we op zoek naar het belang van slaap, de oorzaken van slaapproblemen en mogelijke oplossingen.
41.Slapen en waken- Joop van Dam
In de huidige tijd lijden mensen nogal eens aan slapeloosheid. In deze brochure gaan we wat dieper in op slapen en waken als fenomenen. Dan blijken dit slapen en waken diep in ons wezen verankerd te zijn.
Wanneer we de fenomenen willen leren begrijpen en iets willen kunnen ondernemen om storingen te verhelpen, is het niet genoeg om alleen te kijken naar het dagelijkse ritme van slapen en waken. Het blijkt dat slapen en waken slechts één uiting zijn van ademen, naast andere ademhalingsritmes en -systemen.
37.Slapen en slaapproblemen- Peter Staal e.a.
Iedereen slaapt. Maar waarom eigenlijk? Als het slapen goed gaat staan we er meestal niet bij stil. Dat wordt anders als we problemen met het slapen hebben. Dan worden we ons er pijnlijk van bewust hoe belangrijk een goede nachtrust is. In deze brochure gaan we nader in op de slaap en wat er tijdens de slaap gebeurt. Ook komen er verschillende handreikingen aan bod die hulp kunnen bieden bij slaapproblemen.
De verschillende gezichtspunten worden aangereikt door Peter Staal (antroposofisch huisarts), Adriaan Vervloet (fysiotherapeut), Marijke Hutchison (euritmietherapeute), Huub Ramakers (gesprekstherapeut), Marian Verhiel (kunstzinnig therapeute) en Marion Pluimes (diëtiste).
Nogmaals de Wikkelfee
Zo fijn als mensen hun kennis op het gebied van zelfzorg en zelfzorg bij ziekte delen. Voor ons ook heel fijn als dat op het gebied van antroposofische uitwendige behandeling is, die je zelf thuis kunt toepassen.
Zoals we vorige maand de website van antroposofisch verpleegkundige Claudia Linssen-Elfrink noemden en haar Instagrampagina.
Nu brengen we nog een keertje de website van Wikkelfee onder de aandacht waarop staat:
Eeuwenlang gebruiken mensen de geneeskracht van de natuur. Pas in de 20e eeuw raakt deze rijke kennis en de vaardigheid van het uitwendige gebruik naar de achtergrond.
Maar effectief is het nog steeds! We zijn het alleen een beetje vergeten en verleerd.
Laat je verrassen en probeer het uit!
Freya Pardoel, antroposofisch verpleegkundige en eigenaresse van Wikkelfee, schrijft prachtige nieuwsbrieven waar je je op kan abonneren, zij geeft heldere informatie seizoensgebonden zoals ook in haar laatste nieuwsbrief.
“29 september was de dag van het Michaëlsfeest.
In dit herfstfeest staat het verslaan van de draak centraal.
Kent u deze legenden: Sint Michaël en de draak en Sint Joris en de draak?
Die verhalen houden ons een moreel kompas voor om ons te verhouden met het goed en kwaad in het leven. Ze inspireren ons om moed te verzamelen en om het gevecht aan te gaan met onze eigen draken.”
“Ná de uitbundige zomer neemt de natuur ons nu mee om meer binnen te leven, het rustiger aan te doen en onze innerlijke wereld te betreden. Dat kan, nét als het herfstweer, soms onstuimig of confronterend zijn. Als een draak, groot of klein.”
“Ieder van ons heeft zo zijn draak of draken, klein of groot.
Als je zo’n draak in de smiezen krijgt – als je er aan ‘ontwaakt” – kun je keuzes maken.
Je kunt de draak in de ogen kijken en proberen te temmen of te verslaan.
Dat vraagt moed en wilskracht.
En liefde: van jezelf en van de mensen om je heen.”
Uit verschillende leeftijdsgroepen beschrijft zij daarnaast een aantal voorbeelden en wat daarbij ondersteunend kan zijn.
Solidariteitsfonds ‘november-update’
– Achter de schermen wordt de laatste hand gelegd aan de ANBI-status.
– Kijk voor het worden van donateur van het Solidariteitsfonds én de mogelijkheid om vergoeding aan te vragen op onze website
-En ten laatste, maar minstens even belangrijk: we zijn nog op zoek naar een penningmeester!


