Op woensdag 19 maart organiseert patiëntenvereniging De Keerkring een lezing en werkgroep over het belang van de stervensfase. Specialist ouderengeneeskunde Jan Pieter van der Steen gaat met ons in gesprek over het verschil tussen natuurlijk sterven en overlijden door bewust te stoppen met eten en drinken, en doodgaan door euthanasie.

‘Euthanasie is als rijden op de snelweg met een blinddoek voor’, vertelt Jan Pieter van der Steen me aan de telefoon. Euthanasie kent namelijk geen stervensfase, verduidelijkt hij. De stervensfase of terminale fase betreft de laatste dagen voor het overlijden. In deze fase maken leven, ziel en geest zich langzaam los van het lichaam. Bij euthanasie gaat dat anders. De mens die door euthanasie sterft kent het precieze doodsmoment en de dood wordt door menselijk handelen veroorzaakt.

‘In deze tijd maken mensen hun eigen morele keuzes, die zich vaak toespitsen op vragen rond geboorte en sterven,’ vervolgt Van der Steen. ‘In onze werkgroep bespreken we hoe een euthanasie verloopt en uitgevoerd wordt door een arts. Welke middelen worden hierbij gebruikt en wat is de werking van deze middelen op de wezensdelen (het ik, zielenlichaam en levenslichaam) van de mens?

Kenmerkend voor natuurlijk sterven en overlijden door bewust te stoppen met eten en drinken is juist die stervensfase. Wie of wat zet het sterven dan in gang? Er zijn ook alternatieven voor euthanasie. Vanzelfsprekend is dat natuurlijk sterven. Maar ook een stervensfase door te stoppen met eten en drinken komt hierbij in beeld. In mijn boek laat ik vier mensen aan het woord die hier bewust voor hebben gekozen.

Jan Pieter van der Steen (1953) is de auteur van het boek ‘Het belang van de stervensfase – Bewust stoppen met eten en drinken’, uitgeverij Chichorei, oktober 2024. Hij werkt als consultatief arts voor ouderen en als verpleeghuisarts in Assen.

Lezing: ‘Het belang van de stervensfase’ door Jan Pieter van der Steen

Datum en tijd: woensdag 19 maart 2025 van 15.00 – 17.00 uur

Plaats: Van Dam Huis, Prinsen Bolwerk 3b, 2011 MA Haarlem

Bijdrage: graag €7 voor leden van de Keerkring en €12 voor niet-leden

Opgeven: schrijf een e-mail naar keerkring@antroposana.nl

Op woensdag 19 maart organiseert patiëntenvereniging De Keerkring een lezing over het belang van de stervensfase. Specialist ouderengeneeskunde Jan Pieter van der Steen komt spreken over het verschil tussen natuurlijk sterven, overlijden door bewust te stoppen met eten en drinken én euthanasie.

Kenmerkend voor natuurlijk sterven en bewust stoppen met eten en drinken, is de stervensfase. De stervensfase of terminale fase betreft de laatste dagen voor het overlijden. Het bijzondere is dat euthanasie geen stervensfase kent.

In de stervensfase maken leven, ziel en geest zich langzaam los van het lichaam. Het precieze moment van overlijden wordt niet door de mens gekend en niet door menselijk handelen bepaald. Wie of wat zet het sterven dan in gang?

Hoe anders gaat dit bij euthanasie. De mens die door euthanasie sterft kent het precieze doodsmoment en de dood wordt door menselijk handelen veroorzaakt. Maar wat doet dit met een mens?

Jan Pieter van der Steen (1953) is auteur van het boek ‘Het belang van de stervensfase – Bewust stoppen met eten en drinken’, uitgeverij Chichorei, oktober 2024. Hij werkt als consultatief arts voor ouderen en als verpleeghuisarts in Assen.

Lezing: ‘Het belang van de stervensfase’ door Jan Pieter van der Steen

Datum en tijd: woensdag 19 maart 2025 van 15.00 – 17.00 uur

Plaats: Van Dam Huis, Prinsen Bolwerk 3b, 2011 MA Haarlem

Bijdrage: graag €7 voor leden van de Keerkring en €12 voor niet-leden

Opgeven: schrijf een e-mail naar keerkring@antroposana.nl

“Lachen und Lächeln sind Tor und Pforte,
durch die viel Gutes in den Menschen hineinhuschen kann.”

“Lachen en glimlachen zijn poort en deur,
waardoor veel goeds in de mensen kan binnendringen.”

Christian Morgenstern (1871 – 1914)

Statutenwijziging maakt De Keerkring weer helemaal up-to-date

Na het tekenen van de nieuwe statuten. In het midden notaris mr. E.H. Huisman, met links van hem De Keerkring bestuursleden Frank ten Have en Aggie Adema, en rechts de bestuursleden André Houtenbos (aftredend penningmeester) en Onno Groustra.

Eindelijk was het dan zover. Op donderdag 23 oktober ondertekende het voltallige bestuur van patiëntenvereniging De Keerkring de nieuwe akte. Na vele interne overlegrondes, maar ook nadat de Ledenraden van zowel Antroposana als die van De Keerkring hun toestemming eraan hadden verleend, konden we de notariële akte aanpassen.

André Houtenbos heeft als penningmeester afscheid genomen van De Keerkring. Na het passeren van deze akte zal hij, zoals eerder afgesproken, zich ook officieel uitschrijven als bestuurslid.
Wanneer een van onze leden het bestuur wil komen versterken, dan is zij/hij van harte welkom!

Waarom hebben wij de statuten veranderd? Zo’n verandering gaat via een notaris en kost natuurlijk geld, was dat nu wel nodig? Ik zal het u uitleggen, al klinkt dit onverhoopt misschien wat technisch.

Vanaf juli 2021 heeft de overheid de wetgeving voor rechtspersonen aangescherpt. De statuten dienen te voldoen aan de van overheidswege opgelegde WBTR (= de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen). Deze wet voorziet in goed bestuur (UBO-registratie bij de Kamer van Koophandel) en regelt de aansprakelijkheid voor verenigingen en stichtingen.

1. Zoals we weten zijn de statuten van het Solidariteitsfonds eerder dit jaar aangepast aan de bovengenoemde WBTR. Hierbij is voor het Solidariteitsfonds tevens de ANBI – status (status van een algemeen nut beogende instelling) statutair vastgelegd. De Keerkring heeft nu statutair vastgelegd dat het batig saldo, bij opheffing van De Keerkring, ten gunste komt aan het Solidariteitsfonds.
2. Door de verplichte statuutwijziging (WBTR-wetgeving) hebben we nu ook voor De Keerkring de ANBI-status statutair kunnen vastleggen. Dit maakt het schenken aan De Keerkring door belastingvoordeel mogelijk aantrekkelijker.
3. Tevens is statutair vastgelegd dat elektronisch stemmen tot de mogelijkheden behoort.
4. Als laatste hebben wij naast de naam ‘Patiëntenvereniging De Keerkring’ nu ook de mogelijkheid om de naam ‘Gezondheidsvereniging De Keerkring’ te gebruiken. Deze laatste naam heeft onze voorkeur, maar uit praktische- en kostenoverwegingen (denk aan aanpassen briefpapier en naambord entree Van Dam Huis) hanteren wij nog de oude benaming.

We zijn als bestuur ook blij dat notaris Huisman de statuten tegen kostprijs heeft kunnen laten passeren.

Het is misschien nog aardig om te vermelden dat De Keerkring, als vereniging (rechtspersoon), statutair is opgericht in april 1976 te Haarlem. Vervolgens zijn de statuten aangepast in oktober 1998 en in december 2004. De aanpassing in 2004 had te maken met de start van de landelijke patiëntenvereniging Antroposana. Vanaf 2004 zijn wij, De Keerkring, notarieel verbonden met Antroposana. Dit heeft als consequentie dat de Ledenraad van Antroposana toestemming moest geven voor onze statuutwijziging. Deze toestemming is er gekomen en ook zijn de leden van De Keerkring, tijdens de ALV, akkoord gegaan met de statuutwijziging van 2024.

Absorbed by Light – Gali May Lucas

Slim leren omgaan met de smartphone

Op 8 oktober vonden bijna 40 mensen de weg naar het Van Dam huis voor een Keerkring-lezing van Edmond Schoorel. De vraag hoe wij met elektronische media omgaan stond die avond centraal. Er waren veel vragen uit een publiek van jong tot oud, die vooral in het gesprek na de pauze aan bod kwamen.

We zitten er midden in, vertelde de gepensioneerde antroposofisch kinderarts en oprichter van het kindertherapeuticum. De elektronische revolutie is een feit. Na de uitvinding van het vuur en het wiel hadden we nog de industriële revolutie en de elektrische revolutie. Die brachten gemak, maar ook de vraag wat we met al die extra tijd konden doen. De nieuwste ontwikkelingen hebben een impact die niet voorzien is. De mentale conditie van met name jongeren gaat achteruit. Ze hebben minder ‘real life’ contacten en de suïcide cijfers onder deze groep stijgen. Er klinkt een duidelijke vraag naar (media)opvoeding. En laten we eerlijk zijn, ook naar zelfopvoeding. Want ook volwassen zoeken vaak nog naar een nieuw evenwicht.

Kinderen hebben vooral in de eerste zeven jaar een herkenbare wereld nodig, waarin ze zich thuis kunnen gaan voelen. Deze ontwikkeling loopt via de twaalf zintuigen, dan kan het kind zich pas gaan hechten. De onverdeelde aandacht van ouders en andere volwassenen is hierbij van cruciaal belang. Schermen van computer en televisie horen hier bij voorkeur nog niet bij.

In de volgende twee zeven jaar perioden leert het kind nog steeds door nabootsing. Het is dus van belang hoe volwassenen met ‘de schermwereld’ omgaan. En of ze zichzelf ook aan hun eigen afspraken houden, bijvoorbeeld: geen smartphones tijdens het eten. Alleen dan leren jongeren om op zo’n manier met de elektronische media om te gaan dat het een hulpmiddel kan zijn. Het verslavingsgevaar ligt immers op de loer; het scherm zuigt je naar binnen.

Kortom, alles op z’n tijd, verkondigde Schoorel. En zorg ook voor tegenwicht door (onverdeelde) aandacht voor de natuur, de kosmos en de geestelijke wereld. Het is belangrijk om een autonoom mens met vertrouwen in de toekomst te worden. Daarbij is het soms nodig om een uitzondering te durven zijn. Ga bijvoorbeeld weer samen afwassen en zing!

Op dinsdagavond 8 oktober 2024 spreekt voormalig antroposofisch kinderarts Edmond Schoorel over opvoeding en zelfopvoeding in het digitale tijdperk.

De elektronische media zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Wat zouden we onthand zijn zonder, of zijn het juist de jongeren en de niet-meer-zo jongeren met de smartphone in de hand en dopjes in de oren, die onthand zijn? Zijn we eigenlijk slaaf geworden van de elektronische media? Wat gebeurt er met ons en onze kinderen, als we de virtuele wereld en de analoge wereld niet meer uit elkaar kunnen houden? Of is dat onderscheid misschien niet van belang? In welke wereld leven we, als de moderne media de kinderen mede opvoeden?

Edmond Schoorel is schrijver van de uitgaven Beeldschermbeelden en VERBEELDEN. Hij is medeoprichter van het Kindertherapeuticum in Zeist. Over zijn werk daar schreef hij het boek ‘De eerste zeven jaar, ontwikkelingsfysiologie’. Sinds twee jaar werkt hij vanuit zijn eenmansbedrijfje RIJNGOUD Stroombeelden van kinderlijke ontwikkeling.
Dinsdag 8 oktober 2024, 20.00 – 22.00 uur
Van Dam Huis, Prinsenbolwerk 3B, Haarlem
Meld je aan door een mail te sturen naar secr.keerkring@gmail.com ovv ‘aanmelden’
Kosten: € 7,50 voor leden, € 12,50 euro voor niet-leden

Vanaf heden kan iedere patiënt van het van Dam huis een beroep doen op het Solidariteitsfonds voor medicijnen en/of therapieën.

U hoeft geen lid meer te zijn van Antroposana of van de Keerkring. Natuurlijk mag dat wel, maar het is geen voorwaarde om in aanmerking te komen voor een vergoeding uit het fonds. Kijk voor meer informatie op de website.

Omdat er een wisseling van de wacht plaatsvindt, zoeken wij een enthousiaste voorzitter voor het Solidariteitsfonds. Wie kan ons komen helpen bij dit mooie, sociale werk voor onze medemens. We vergaderen drie à viermaal per jaar. Belangstellenden kunnen zich wenden tot Roline van Pelser huidige voorzitter) solidariteitsfondshaarlem@gmail.com (eventueel 06-41515907 na 17.00 uur)

Voorzitter Antroposana, waar de De Keerkring een afdeling van is, is op dinsdag 13 augustus op bezoek geweest in het Van Dam Huis. v.l.n.r.: Bob van de Ploeg, die een rondleiding gaf, Liline van Tets, voorzitter Antroposane, Marion van Bree, arts

Op dinsdagavond 8 oktober houdt voormalig antroposofisch kinderarts Edmond Schoorel een inleiding over opvoeding en zelfopvoeding in het digitale tijdperk. Na een korte pauze kunnen we hier met elkaar over in gesprek gaan.

De elektronische media zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Wat zouden we onthand zijn, als we het ineens zonder onze smartphone, tablet, computer en TV zouden moeten stellen. Of zijn het juist de jongeren en de niet-meer-zo jongeren met de smartphone in de hand en dopjes in de oren, die onthand zijn? Zijn we eigenlijk slaaf geworden van de elektronische media? Wat gebeurt er met ons en onze kinderen, als we de virtuele wereld en de analoge wereld niet meer uit elkaar kunnen houden? Of is dat onderscheid misschien niet van belang? In welke wereld leven we, als de moderne media de kinderen mede opvoeden?

Edmond Schoorel is schrijver van het boekje Beeldschermbeelden en het cahier VERBEELDEN. Over zijn werk als antroposofisch kinderarts in het mede door hem opgerichte Kindertherapeuticum in Zeist schreef hij De eerste zeven jaar, ontwikkelingsfysiologie. Sinds twee jaar werkt hij vanuit zijn eenmansbedrijfje RIJNGOUD Stroombeelden van kinderlijke ontwikkeling.
Dinsdag 8 oktober, 20.00 – 22.00 uur
Van Dam Huis, Prinsenbolwerk 3B, Haarlem
Je kunt je opgeven door een mail te sturen naar secr.keerkring@gmail.com onder vermelding van ‘aanmelden’
Kosten: € 7,50 voor leden, € 12,50 euro voor niet-leden